Phan Rang-Tháp Chàm

Bài viết

PHAN RANG – NÀNG CÔNG CHÚA NGỦ TRONG RỪNG



Hình bài viết PHAN RANG – NÀNG CÔNG CHÚA NGỦ TRONG RỪNG

                                                                  Một phần đường phố Phan Rang

 

 

Thiên hạ vẫn đồn: Phan rang là chốn Gió như Phan và nắng như Ran(g), chẳng có chi mà đi cả. Lạ nhỉ, cũng là một tỉnh duyên hải nam trung bộ, kẹp giữa Nha Trang – thành phố biển và Phan Thiết – đồi cát trắng, Phan Rang cũng phải có cái chi đó hấp dẫn dân du lịch chứ? Nhân chuyến đi thăm nhà người dì ở Phan Rang, tôi thử tìm hiểu một một tour du lịch cho bạn bè khoái những nơi lạ (mà ai chẳng hám của lạ nhỉ?)… Và khi trở về, tôi nhủ thầm kiểu phát biểu của Acsimet, “Nếu cho tôi toàn quyền phát triển Phan Rang, tôi sẽ biến thành phố non trẻ này thành một điểm du lịch ngang tầm Phan Thiết” chí ít là như thế. Khẩu hiệu của ngành du lịch Việt Nam (The hidden charm) có vẻ rất đúng với “nàng công chúa ngủ trong rừng” này…

 

 

Phan Rang cách HCM tầm 350km, vừa vặn 7 tiếng ngồi trên tàu lửa (loại SN), hoặc đi xe chỉ mất hơn 6 tiếng tí xíu. Giá vé tàu ngồi điều hòa là 130 ngàn (sau 1-4 giá vé tăng khoảng 7-10% bạn nhé) còn vé xe khoảng 80-90 ngàn. Nếu đến Phan rang tầm 6-7 giờ tối (đi tàu) hoặc sáng 5-6 giờ sáng (đi xe), bạn sẽ được thành phố “nắng và gió” đón chào bằng những đợt gió biển man mát, thoang thoảng vị muối. Phan rang giờ là thành phố rồi bạn ạh, vừa đầy năm thôi (thị xã Phan Rang-Tháp chàm được “nâng cấp” lên thành phố vào tháng 2 năm 2007). Dù đi trong thành phố, chưa nhiều những con phố chính san sát các cửa hiệu khang trang. Phần phố phường còn lại khá yên ắng (cũng phải thôi với diện tích 8 ngàn ha, toàn tỉnh Ninh Thuận chỉ có dân số tầm 160,000 người, tức là trung bình mỗi người ở trong một diện tích … 500m2). Bởi thế, thành phố yên lặng và hiền hòa như một ngọn hải đăng trong vùng “sa mạc của Việt Nam”.(gọi là sa mạc vì Phan rang có khí hậu rất khô hạn, lượng mưa trong năm chỉ khoảng 600mm - thấp nhất cả nước).

 

Thành phố có nhiều nơi nghỉ cho du khách với giá cả khá đa dạng. Nếu muốn chất lượng tầm 4 sao, mời bạn vô resort Sài Gòn – Ninh Chữ đầy đủ tiện nghi (giá đương nhiên đi theo sao), ít tiền hơn thì đã có các khách sạn tiêu chuẩn trong khu trung tâm, giá cả khá ổn (tầm 180-250 ngàn/đêm). Các nhà nghỉ bình dân chỉ khoảng 50-100 ngàn/đêm cho dân du lịch bụi. Phan Rang chưa thu hút nhiều khách du lịch nên các khách sạn chưa “làm giá” lắm, thái độ phục vụ rất dễ thương. Trong ngày bình thường của tháng 3, rất nhiều khách sạn vắng khách, đìu hiu. Phan Rang chưa có nhiều dịch vụ cho du khách cho thuê xe máy để tự đi lại, kể cả ở các khách sạn. Nếu là dân đi bụi, bạn nên hỏi thăm các bác xe ôm. Một anh xe ôm chở tôi đi tâm sự ở Phan Rang có nhiều người thất nghiệp nên có rất nhiều người chạy xe ôm. Bởi thế, giá xe ôm khá rẻ, đoạn từ ga Tháp chàm về trung tâm thành phố chừng 6km giá chỉ 15 ngàn. Các anh có thể hướng dẫn cho bạn tìm hiểu thêm về thành phố mà không đòi hỏi thêm tiền (vả lại, Phan Rang cũng chẳng có nhiều điểm lạ để đi).

Đại lộ 16/4, chạng vạng tối

 

Đa số người dân tôi được gặp đều rất hồn hậu, dễ thương, từ anh xe ôm đến các chị bán hàng trong chợ. Giọng họ rặt chất miền biển, thiệt thà và nhiệt tình. Có thể nói, những con người ở đây chưa bị “thương mại hóa” bởi ngành “công nghiệp không khói”. Nói chuyện với người dân địa phương, tôi thấy ai cũng ngời lên một vẻ tự hào khi nói về quá trình thay da đổi thịt của địa phương mình. So với trước đây 3-4 năm, Phan Rang đã có nhiều đại lộ hơn, được quy hoạch thẳng tắp. Nhiều nhà hàng và khu resort theo đó mọc lên san sát nối nhau dọc theo bờ biển Ninh Chữ. Theo đại lộ 16-4 thẳng tắp dẫn thẳng ra biển Ninh Chữ, tôi đếm được 6-7 cái resort lớn đã hoặc đang xây dựng để đón khách, nào là Long thuận, Hoàn Cầu, Đen giòn, Đại Dương xanh… Sang nhất ở Ninh Chữ vẫn là resort Sài Gòn – Ninh Chữ. Mai Linh cũng ra đây đầu tư một khu liên hiệp nhà hàng, khách sạn, quán bar, vũ trường và các dịch vụ khác, đình đám cả một vùng. Biển Ninh Chữ cũng đã sạch hơn xưa nhiều. Bãi cát dài, sạch, và không bị vướng đá ngầm, ra xa khoảng 30m nước cũng chỉ ngang ngực. Đi dạo buổi tối nơi đây, tôi có một cảm giác bình yên đến lạ. Người lữ khách muốn tạm thoát khỏi cái náo nhiệt của chốn đô thành có thể thả bộ trên phố biển, dài, sạch sẽ và sáng sủa, hoặc vòng quanh công viên trung tâm, bình yên và an toàn.

 

Ẩm thực là một trong những điểm quan trọng mà du khách muốn tìm tòi ở một vùng đất lạ (chẳng hạn như bún cá chợ Đầm ở Nha Trang hay tôm Mũ Ni ở Phan Thiết). Thế nhưng, tôi tìm mãi vẫn chưa tìm thấy món nào là “điểm nhấn” ở Phan rang vì các thành phố biển khác cũng có, nào là bánh khọt, bánh xèo, bún bò, bánh canh hay các món đặc sản tôm, cua, cá, ghẹ, mực tươi đều quá bình thường rồi. Giá cả ở đây có thể rẻ hơn nhưng chưa phải là điểm thu hút du khách. Tôi chỉ thấy mỗi món bánh canh cá và bánh tráng cuốn là lạ, có lẽ vì tính chất bình dân của nó. Bánh canh không dùng thịt mà dùng cá, sợi vuông vuông chứ không tròn, dai hơn sợi bún. Cá gồm chả cá mối chiên lên và thịt cá ngừ lóc ra, thơm và mềm. Bánh cuốn gồm rau các loại, dưa chuột, trứng luộc, chả cá và ram giòn cuốn lại, to gấp 3 tiết diện miếng chả giò thông thường, chấm với món nước tương đặc trưng, chua chua, ngọt ngọt và cay cay, rất hấp dẫn. Ăn cả hai món cũng chỉ hết có 13 ngàn, ở đâu cũng có.

 

Bánh canh cá                                                  Bánh tráng cuốn

 

Bù lại phần ẩm thực, Phan Rang có khá nhiều điểm thú vị để đi thăm. Đầu tiên, chúng ta hãy đi thăm làng gốm Bàu Trúc, làng gốm cổ xưa nhất Đông Nam Á. Cách Phan Rang chừng 7-8 km, làng gốm Bàu Trúc nằm yên ắng bên quốc lộ 1A. Cổng chào của làng mới được làm chưa lâu, dòng chữ vàng chóe, khang trang và sáng sủa. Tôi may mắn vào đúng nhà nghệ nhân Đàng Xem, ngôi nhà nằm ngay mặt đường chính của làng, khá to so với các ngôi nhà khác. Chúng tôi được nghe anh giới thiệu về nghề gia truyền của mình hết sức nhiệt tình dù chưa hề quen biết. Sau này lên net tôi mới biết anh Đàng Xem rất nổi tiếng, chuyên làm hàng gốm cho các nhà hàng và khu resort. Gốm Bàu Trúc lạ vì nó hoàn toàn làm bằng tay, với rất ít công cụ thủ công (vài cái thước, con dao để vẽ nét) và đặc biệt là không dùng bàn xoay để tạo hình. Anh Đàng Xem hào hứng biểu diễn cho tôi quá trình làm, từ nhào nặn đất sét, lấy ra một nắm nặn thành một đoạn tròn và dài tầm 30cm rồi cứ thế uốn theo đường cong mà đắp lên cái tượng hình trụ đang làm dở dang. Anh nhịp nhàng đi quanh cái trụ theo chiều kim đồng hồ cho đến khi hai đầu đoạn đất sét giáp mí, rồi cứ thế đi ngược lại, nắn cho đoạn đất sét ăn nhập vững chắc vào cái khối chung. Bởi thế, cách làm gốm này gọi là không có “cốt”, nghĩa là không dựa trên một cái khung tre, gỗ hay sắt có sẵn mà chỉ là đất và bàn tay lao động công phu của con người. Làm xong một lớp, anh chạy sang làm cho cái trụ khác vì phải chờ cho lớp dây hồi nãy khô lại. Ở gian nhà bên, chị vợ anh đang tranh thủ đem mấy cái bình đã phơi khô ra nung. Bình chưa nung còn màu xám của đất sét nhưng sờ vào vẫn thấy lớp da ngoài mịn màng, cứng và thành hình hoàn chỉnh. Gốm ở đây được nung lộ thiên, ở dưới là lớp củi, trên là lớp rơm, bình gốm nằm lẫn vào giữa. Lửa nhen lên. Khói le lói, rồi dày đặt lên, theo cơn gió ùa đi khắp nơi, đặc màu lam chiều. Ngọn lửa vàng tí tách phía dưới cứ âm thầm thay áo mới cho những chiếc bình gốm Bàu Trúc. Nếu bạn xin làm thử, anh Đàng Xem sẵn sàng hướng dẫn cách làm. Một trải nghiệm thú vị đấy! Làng gốm khá rộng, được quy hoạch như ô bàn cờ, ngang dọc thẳng tắp, nhà cửa khá giống nhau. Rất nhiều nhà chưng bày hàng gốm, cả chờ nung và chưa nung trước mặt nhà. Người dân ở đây đa phần là dân tộc Chăm, rất thân thiện với du khách. Bạn yên tâm nhé!

 

 

 

Một số sản phẩm gốm Bàu Trúc                        Nhà nghệ nhân Đàng Xem

 

 

    

Biểu diễn làm gốm thủ công

 

 

Gốm trước khi nung                                               Nung gốm

 

Rời làng gốm, tôi đi dọc theo đường rầy xe lửa hướng về Tháp chàm. Trên đường đi, tôi được dịp trầm trồ khi thấy những ruộng nho bạt ngàn, xanh ngát và đang ra trái. Phan Rang là vựa nho lớn nhất nước vì khí hậu, thổ nhưỡng ở đây cực kỳ phù hợp với loại cây được người Pháp đem vào từ giữa thế kỷ 19 này. Khi ra trái, chùm nào cũng một màu xanh lá nõn nà. Chỉ khi chín, màu trái nho mới định hình là xanh hay đỏ. Ở Phan rang hiện nay chỉ có hai giống nho, xanh và đỏ, vừa để ăn, vừa để làm rượu. Đi dạo trong vườn nho, nhìn người dân ở đây trồng nho cũng là một điều lạ.

 

 

Ruộng nho Phan Rang

 

 

Nho Phan Rang

 

Rong ruổi qua vườn nho, tôi đến Tháp Chăm - Poklongarai. Ở Phan Rang có 3 ngọn tháp nhưng chỉ có tháp thờ thần Poklongarai là lớn nhất, và là nơi tổ chức các lễ hội lớn của người Chăm (lễ hội đầu năm, lễ hội cầu mưa, lễ hội Katê, lễ hội Chabun). Từ xa nhìn vào, tháp Chăm như một ngọn lữa nằm trên đỉnh đồi, đỏ rực màu gạch nung. Những phù điêu, hoa văn được sáng tạo khéo léo, tinh tế thắp lên vẻ uy nghiêm của ngọn tháp. Cách thức ghép những viên gạch nung lại mà không dùng ximăng để công trình có thể tồn tại cả ngàn năm vẫn là bí ẩn cho chúng ta. Ngắm tháp để ngưỡng mộ bàn tay tinh xảo của người xưa. Ngồi từ tháp Chăm, tôi có thể ngắm toàn cảnh thành phố với nhà cửa nhấp nhô, sông Dinh uốn mình qua những triền cát hun hút và xa xa là những đỉnh núi thuộc quần thể núi Chúa, một quần thể sinh học vùng khô hạn rất đặc biệt. Trong ráng chiều, mô hình ngôi nhà Chăm phía chân đồi nổi bật lên như những bếp lửa người xưa, bập bùng, ấm áp trong cái lạnh của đêm sa mạc.

 

Tháp Chăm – Poklongarai                             Nhà bảo tồn văn hóa Chăm

 

Một số hình ảnh văn hóa Chăm                     Bán quà lưu niệm cho du khách

 

Thành phố lên đèn chào đón gió biển mát mẻ thổi vào. Phố đêm ở Phan Rang khá vắng nhưng các quán nhậu, quán cà phê không bao giờ từ chối khách dù đã rất khuya. Các món nhậu miền biển đều sẳn sàng để phục vụ khách thích lai rai. Nếu thích nhạc trữ tình, nhẹ nhàng, mời bạn vào các phòng trà nhạc sống như Omely, giá nước chỉ khoảng 30-50ngàn/ly không tính phụ thu. Các quán cà phê đẹp như Dây leo xanh, violet… giá nước cũng chỉ tầm 15-30 ngàn/ly. Muốn sôi động hơn, đã có sàn disco Đại dương xanh hay Mai Linh, giá cả vẫn rẻ hơn SG nhiều. Một ngày đi dạo đủ để bạn “cảm” một chút về thành phố dễ thương này! Rời Phan rang, tôi đi vịnh Vĩnh Hy, một trong bốn vịnh đẹp nhất Việt Nam.



Bài viết liên quan
Vẻ đẹp của tháp Chàm Pô Klong Garai
Hái nho ở Phan Rang
Cơm gà Phan Rang tính tiền theo miếng.
Về Phan Rang nếm đủ "vị đời"...
Thơm giòn bánh xèo, bánh căn tôm mực
Xem tất cả bài viết...



Hình ảnh liên quan

Hình ảnh phan rang2.jpg - Phan Rang-Tháp ChàmHình ảnh phan rang.jpg - Phan Rang-Tháp ChàmHình ảnh phan rang3.jpg - Phan Rang-Tháp Chàm