Có lẽ , ngày nay những danh từ địa lý này không còn tồn tại trong chương trình giáo khoa nữa , nhưng chúng ta cũng vẫn thỉnh thoảng tìm thấy ở một vài tác phẩm thi ca hay văn học trước thiên niên kỷ mới .

Bắc Giang ngày nay là vùng đất tụ cư của nhiều dân tộc cùng chung sống ( Thổ , Nùng , Mán v.v...) . Vùng quê này ở vào một địa thế thuận lợi, nằm trong vùng đồng bằng Bắc Phần, được bồi đắp phù sa bởi các con sông lớn như Sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam, có các vùng núi cao với nhiều lâm sản quý, lại nằm trong một vùng trung du rộng lớn thuận lợi cho việc phát triển cây công nghiệp.

Khu vực làng Thổ-Hà.

Cư dân sinh sống ở đây bằng nghề nông là chính. Họ đã hình thành nên các làng, bản với hình thức kinh tế và văn hoá riêng biệt ( làng Thổ Hà - Bắc Giang, là một biểu tượng đặc biệt nhất trong các làng quê cũ của tỉnh ). Từ những phương thức trồng trọt, chăn nuôi, từ nếp sinh hoạt, trang phục, phong tục, tập quán.cho đến cách nghĩ, cách làm và lối sống đã tạo nên  một truyền thống đặc biệt  khác hẳn với các tỉnh vây quanh  -  chúng ta có thể gọi đó là nét cổ truyền Kinh Bắc  ( Bắc Giang và Bắc Ninh ) .

Thí dụ như : làng gốm Thổ Hà , làng rượu Vân Hà ( Việt Yên ), làng bún Đa Mai ( thành phố Bắc Giang ), làng mây tre Phúc Long – Phúc Tằng, làng rèn Đức Thắng ( Hiệp Hòa ), làng quan họ Thổ Hà , làng tuồng Tân Dĩnh  ( Lạng Giang ) , làng chèo Đồng Quan ( Yên Dũng) v.v...

Lại có cả làng võ , làng vật ở Yên Thế , Hiệp Hòa , và hơn thế nữa , Bắc Giang có làng thơ ở Yên Dũng .

Ngoài ra, nhóm dân tộc anh em  cũng thành lập những bản làng đặc biệt theo từng sắc tộc như : bản Dao ( Sơn Động ) , bản Sán Chí ( Lục Ngạn ) , bản Cao Lan ( Lục Nam )   

Làng quê  ở Bắc Giang đã trở thành biểu tượng riêng của mỗi ngôi làng , là nét đặc thù hiếm có ở các tỉnh bạn .

Hội làng tồn tại hàng nghìn năm với các nghi lễ. Nội dung, hình thức của các lễ hội này  đều có nét cá biệt ,  song mục đích chính của lễ hội đều nhằm tuyên dương sự đoàn kết , duy trì truyền thống với những tập tục có từ nghìn xưa . Đây là một điểm son trong nền văn hoá Kinh Bắc .

.......................

...Ngày nay do sự chuyển biến của xã hội , nền văn hoá làng quê Bắc Giang đã phần nào bị xâm thực bởi những tác động kim tiền , những lễ hội vẫn tồn tại nhưng không còn đậm đà bản sắc nữa, nội dung văn hoá làng quê đang có xu hướng mờ nhạt và phôi pha, nhiều lễ hội chỉ còn trong ký ức qua những tiếng thở dài của các vị bô lão . Những năm gần đây, chính quyền địa phương đã có những biện pháp tích cực nhằm tôn tạo lại các di tích lịch sử, di tích văn hóa, khôi phục các lễ hội truyền thống với đầy đủ ý nghĩa tinh thần. Thế hệ trẻ Bắc Giang chúng ta cũng cần phải có sự chung tay đóng góp để xây dựng một nền văn hóa Bắc Giang tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.

(Hết)

BacGiangView.com